Czyszczenie broni śrutowej krok po kroku
Deszcz nie zepsuje dobrego polowania, ale strzelba odczuje go na pewno. Mokre pola, błoto i nagłe ulewy wprowadzają wilgoć w miejsca, których rzadko się sprawdza. A ostatnie, co chcesz zobaczyć przed kolejnym polowaniem, to rdza na ulubionej broni.
Dobra wiadomość: konserwacja nie jest skomplikowana. Zaczyna się od szybkiego przetarcia przed zejściem z łowiska, a kończy porządnym czyszczeniem w domu. Ten poradnik pokazuje, jak zrobić jedno i drugie, i zawiera sprawdzone w terenie porady od ShotKam – kamery montowanej pod lufą, która nagrywa każdy strzał.
Czego potrzebujesz
Nie potrzebujesz dużego zestawu do czyszczenia, ale odpowiednie akcesoria bardzo ułatwiają pracę. W artykule podlinkowaliśmy kilka naszych ulubionych produktów.

Podstawowe wyposażenie:
- Wycior lub sznur do czyszczenia typu Boresnake
- Szczotka mosiężna i łatki (patche) dopasowane do kalibru
- Środek do czyszczenia broni (solvent)
- Olej do broni
- Miękkie, niepylące ściereczki lub ściereczka silikonowa
- Mała szczoteczka nylonowa lub stara szczoteczka do zębów
- Patyczki higieniczne
- Klucz do czoków i smar do czoków (taki, jaki zaleca producent czoków)
Przydatne dodatki:
- Wełniany wycior do nałożenia cienkiej warstwy oleju ochronnego
- Mata do czyszczenia, żeby chronić stół
- Środek antykorozyjny na deszczowe dni
- Rękawiczki nitrylowe chroniące dłonie przed rozpuszczalnikami
Jak wyczyścić strzelbę – krok po kroku
1. Rozładuj i sprawdź dwa razy.
Zawsze kieruj broń w bezpiecznym kierunku i ją otwórz. Sprawdź komorę lub komory nabojowe, a w półautomacie także magazynek. Odłóż wszystkie naboje z dala od miejsca pracy. Upewnij się wzrokiem i dotykiem, że broń jest rozładowana.
2. Zdejmij akcesoria.
Jeśli nagrywasz polowania kamerą ShotKam, zdejmij ją przed czyszczeniem broni. Kamera będzie wtedy z dala od rozpuszczalników, a ty sprawdzisz, czy pod mocowaniem na lufie nie została woda. Jak zdjąć i ponownie zamontować kamerę, opisujemy niżej.

3. Rozłóż broń.
Jeśli nie wiesz, jak to zrobić, niczego nie forsuj. Zawsze zaczynaj od instrukcji obsługi swojej broni. Jeśli kupiłeś strzelbę z drugiej ręki i nie masz instrukcji, wyszukaj na YouTube markę i model – najpewniej znajdziesz pomocny film. Szczególnie przydaje się to przy broni trudniejszej do rozłożenia, na przykład wielu półautomatach.
Półautomat i pompka (repetierówka): upewnij się, że broń jest rozładowana, a zamek otwarty. Odkręć nakrętkę magazynka na przodzie czółenka i zsuń lufę do przodu z komory zamkowej. W większości półautomatów zdejmuje się także czółenko, w wielu pompkach zostaje ono na broni.
Bok i dubeltówka: zamknij broń. Zwolnij zatrzask czółenka – zwykle dźwignię pod spodem albo przycisk na jego przednim końcu – i zdejmij czółenko. Następnie otwórz broń do końca i zdejmij lufy z osi zawiasu baskili.

Potem czystą, suchą ściereczką wytrzyj całą widoczną wodę, zwłaszcza pod czółenkiem i wokół metalowych części.
4. Wyczyść lufę.
Nałóż trochę środka czyszczącego, na przykład Ballistol, na szczotkę mosiężną i przeciągnij ją kilka razy przez lufę od strony komory. Potem przeciągaj czyste łatki lub wełniany wycior, aż będą wychodzić prawie czyste. W ten sposób usuniesz nagar, plastik z koszyczków śrutowych i wodę – wszystko to może powodować rdzę i drobne wżery w lufie.

Nie zapomnij o czokach! Wykręć każdy czok kluczem; jeśli nie wiesz jak, najpierw zajrzyj do instrukcji. Wyczyść czoki i gwinty, a przed ponownym wkręceniem nałóż cienką warstwę smaru do czoków, na przykład Krieghoff Choke Lube. Dokręć je kluczem, ale bez przesady.
Śrót stalowy i inne bezołowiowe śrucie nie zostawiają ołowiu w lufie, ale plastikowe koszyczki i tak zostawiają osad, zwłaszcza w okolicy czoka. Przeczyść więc lufę i czok jeden raz więcej i zawsze sprawdzaj, czy twój czok nadaje się do śrutu stalowego, zanim zaczniesz go nim strzelać.
5. Wyczyść mechanizm.
Starą, miękką szczoteczką do zębów i patyczkami wyczyść baskilę lub komorę zamkową, zamek i inne ruchome części, do których sięgniesz.
W półautomacie gazowym sprawdź, czy układ gazowy nie jest zabrudzony. Brud w tym miejscu może sprawić, że broń nie będzie prawidłowo podawać i wyrzucać nabojów. Czyść go zgodnie z instrukcją, bo każdy model jest inny. Strzelby inercyjne, takie jak Benelli M2, nie mają układu gazowego, więc ten krok możesz pominąć.

W broni łamanej zwróć szczególną uwagę na zawias, wyrzutniki (ejektory) i metalowe części pod czółenkiem. Sprawdź, czy nie ma tam brudu i wody – mogą powodować rdzę albo utrudniać otwieranie i zamykanie broni.
6. Naoliw broń.
Przeciągnij przez lufę lekko naoliwiony wełniany wycior. Nałóż odrobinę oleju na ruchome części, zgodnie z zaleceniami producenta. Przetrzyj zewnętrzne części metalowe lekko naoliwioną ściereczką lub ściereczką silikonową.

Używaj niewiele oleju. Nadmiar oleju zbiera brud, gęstnieje na mrozie i może wsiąkać w drewnianą kolbę.
7. Złóż i sprawdź.
Złóż broń w odwrotnej kolejności. Szczegóły dla twojego modelu znajdziesz w instrukcji, a na YouTube są filmy krok po kroku dla większości popularnych strzelb. Następnie, przy wciąż rozładowanej broni, sprawdź, czy:
- broń otwiera się i zamyka płynnie i w pełni się rygluje;
- bezpiecznik wyraźnie zaskakuje w każdej pozycji, a spust nie porusza się przy zabezpieczonej broni;
- lufa i czółenko trzymają się pewnie, bez luzów i grzechotania;
- w broni łamanej dźwignia otwierania wraca na środek po zamknięciu.

Jeśli jakaś część chodzi ciężko albo nie pasuje, nie forsuj jej. Rozłóż broń i złóż ją ponownie. Jeśli nadal coś jest nie tak, oddaj strzelbę do sprawdzenia rusznikarzowi, zanim z niej strzelisz.
8. Przechowuj ją w suchym miejscu.
Twoja broń jest czysta i gotowa na kolejne polowanie. Właściwe przechowywanie jest równie ważne jak czyszczenie. Nie wkładaj jej z powrotem do mokrego pokrowca – wilgoć szybko zniweczy całą twoją pracę. Przechowuj ją rozładowaną w szafie na broń, tak jak wymagają przepisy. W wilgotnym pomieszczeniu dodaj elektryczny osuszacz prętowy albo pochłaniacz wilgoci, na przykład Pingi.
Po mokrym lub błotnistym polowaniu
Zanim odjedziesz, szybko przetrzyj broń suchą ściereczką, żeby woda nie wnikała w szczeliny. W domu zdejmij czółenko i wytrzyj wszystkie części ręcznikiem. Zostaw je do wyschnięcia w temperaturze pokojowej. Jeśli wnosisz broń z mrozu, daj jej najpierw spokojnie się ogrzać. Nie kładź drewnianej kolby przy kaloryferze – silne ciepło suszy drewno nierównomiernie i może je uszkodzić. Potem usuń błoto i brud starą szczoteczką do zębów i środkiem czyszczącym.
Rdza pojawia się na broni bardzo szybko. Lekki nalot rdzy może powstać na gołej lub oksydowanej stali w ciągu kilku godzin albo przez noc, jeśli odłożysz broń mokrą. Dzieje się tak zwłaszcza w pokrowcu lub w wilgotnym aucie, gdzie woda nie może odparować. Słona woda, muł z bagna, farba (krew) i nawet pot z palców jeszcze to przyspieszają.
Po polowaniu nad morzem
Jeśli polujesz na kaczki i gęsi na Wybrzeżu albo nad Zalewem, dobrze to wiesz: sól bardzo szybko powoduje rdzę. Wyczyść broń jeszcze tego samego dnia.
Najpierw zetrzyj sól z zewnętrznych części metalowych ściereczką lekko zwilżoną słodką wodą i od razu je osusz. Potem wyczyść broń jak zwykle, zwracając szczególną uwagę na mechanizm, śruby i gwinty czoków, bo tam zbiera się sól. Przetrzyj też naboje – sól im również szkodzi.
Porada ShotKam: zawsze dbaj o to, by gwinty czoków były dobrze nasmarowane smarem zalecanym przez producenta. To chroni przed rdzą i zapobiega „zapieczeniu” czoków w lufie. Sól może też uszkodzić czarne śruby mocowania ShotKam. Jeśli zaczną rdzewieć, użyj zapasowych śrub dołączonych do akcesoriów ShotKam.
Czyszczenie wokół kamery ShotKam
Mocowanie ShotKam zaprojektowano tak, by można je było szybko zdjąć i założyć. Łatwo więc włączyć je w każde czyszczenie.

Zdejmowanie: poluzuj srebrną śrubę mocowania kluczem imbusowym dołączonym do ShotKam. Otwórz mocowanie do końca i zdejmij kamerę z lufy. Przetrzyj kamerę, mocowanie i lufę pod mocowaniem miękką, suchą ściereczką. Usuń krople wody z obiektywu ściereczką z mikrofibry. Jeśli ShotKam zamokła podczas polowania, odkręć tylną zatyczkę i zostaw kamerę na 24 godziny do wyschnięcia na powietrzu. Potem załóż zatyczkę z powrotem.
Ponowny montaż: gdy broń jest czysta i sucha, zetrzyj nadmiar oleju z miejsca na lufie, w którym siedzi mocowanie, żeby gumowe podkładki dobrze trzymały. Umieść ShotKam dokładnie pod lufą, z portem USB skierowanym do góry, w stronę lufy. Otwórz mocowanie do końca i załóż je od dołu (nie wsuwaj go), żeby podkładki się nie wygięły. Dokręć srebrną śrubę z siłą maksymalnie około 2,3 kg.
Jeśli zakładasz kamerę na tę samą broń w tym samym miejscu, nie musisz ponownie kalibrować znacznika celowania. Trzeba go wyrównać w aplikacji tylko wtedy, gdy przesuniesz kamerę o więcej niż 5 cm w którąkolwiek stronę albo użyjesz jej na innym typie broni lub w innym kalibrze. Wszystkie kroki znajdziesz w naszym poradniku montażu i kalibracji.
Porada ShotKam: jeśli na nagraniu widać lufę, przesuń ShotKam trochę bliżej wylotu lufy. Potem sprawdź podgląd na żywo w aplikacji: u góry obrazu nie powinno być żadnego ciemnego ani rozmytego łuku.
Gotowy na kolejne polowanie
Odrobina troski po każdym polowaniu robi ogromną różnicę. Szybkie czyszczenie po każdym wyjściu, pełne czyszczenie za każdym razem, gdy broń zmoknie, ubłoci się albo złapie sól, i gruntowna konserwacja przed odłożeniem jej do szafy po sezonie. Mniej czasu spędzisz na martwieniu się o rdzę, a więcej na cieszeniu się polowaniem. Darz Bór!
Chcesz więcej takich poradników? Zapisz się do newslettera ShotKam.

